Cao su Sa Thầy – Giải pháp thiết thực để thu hút, tuyển dụng và giữ chân người lao động

VRG – Với cách tiếp cận đúng hướng, giải pháp đồng bộ và sự quyết tâm của Ban lãnh đạo, Công ty Cổ phần Cao su Sa Thầy đã từng bước giải quyết hiệu quả bài toán lao động – một trong những thách thức lớn nhất của ngành hiện nay.

Công nhân Công ty CPCS Sa Thầy.

 

Trong bối cảnh ngành cao su Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cơ cấu mạnh mẽ, yêu cầu nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả ngày càng trở nên cấp thiết. Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn nhất hiện nay lại không nằm ở kỹ thuật hay thị trường, mà chính là nguồn nhân lực – yếu tố cốt lõi quyết định sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Tình trạng thiếu hụt lao động trực tiếp khai thác mủ đã và đang trở thành vấn đề mang tính hệ thống của toàn ngành. Trước thực tế đó, Công ty Cổ phần Cao su Sa Thầy đã lựa chọn cách tiếp cận khác biệt: không xử lý phần ngọn, mà đi thẳng vào gốc rễ của vấn đề, với quan điểm xuyên suốt: “giữ được người lao động là giữ được sản xuất, giữ được tăng trưởng và giữ được tương lai của doanh nghiệp”.

Thiếu hụt lao động – thách thức mang tính cấu trúc của ngành

Những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp cao su đã phải điều chỉnh chế độ cạo từ D3 sang D4, D5 nhằm giảm áp lực lao động. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, đây chỉ là giải pháp tình thế, mang tính thích ứng ngắn hạn.

Bản chất của vấn đề nằm ở sự thay đổi của thị trường lao động: nghề khai thác mủ cao su mang đặc thù nặng nhọc, làm việc ngoài trời, yêu cầu kỹ thuật cao và tính kỷ luật nghiêm ngặt; sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp, khu chế xuất đã tạo ra sức hút lớn đối với lao động trẻ, với môi trường làm việc ổn định hơn; tại địa phương, các ngành nghề như cà phê, điều hoặc kinh tế hộ gia đình mang lại sự linh hoạt và thu nhập cạnh tranh; trong một số thời điểm, thu nhập của người lao động ngành cao su chưa thực sự tương xứng với công sức bỏ ra.

Tại Công ty Cổ phần Cao su Sa Thầy, trong 3 năm gần đây, số lao động biến động hàng năm đã gia tăng. Đây không chỉ là con số thống kê, mà là áp lực thực tế đối với tổ chức sản xuất, chi phí vận hành và tính ổn định của doanh nghiệp.

Cách tiếp cận khác biệt: Giải quyết từ gốc, không chạy theo tình thế

Trước thực trạng đó, Ban lãnh đạo Công ty xác định rõ: nếu không cải thiện đời sống và điều kiện làm việc của người lao động, thì bài toán thiếu hụt sẽ tiếp tục lặp lại. Vì vậy, Công ty đã triển khai một hệ thống giải pháp đồng bộ, mang tính dài hạn, xoay quanh ba trụ cột chiến lược:

Thu hút đúng – tạo niềm tin ngay từ đầu: Công ty không chỉ tuyển lao động, mà hướng đến tạo dựng niềm tin và sự an tâm ngay từ ban đầu: hỗ trợ 2 triệu đồng/người đối với CBNV giới thiệu lao động mới; hỗ trợ trực tiếp 4.070.000 đồng khi ký hợp đồng lao động – một khoản thiết thực giúp người lao động ổn định ban đầu; tạo điều kiện giao đất làm nhà, giải quyết bài toán “an cư” – nền tảng của “lạc nghiệp”; hỗ trợ nhu yếu phẩm thiết yếu, đào tạo tay nghề miễn phí, bố trí chỗ ở ổn định, đóng bảo hiểm xã hội, y tế, thất nghiệp theo quy định.

Công ty không chỉ tuyển lao động, mà hướng đến tạo dựng niềm tin và sự an tâm ngay từ ban đầu

 

Những chính sách này không chỉ mang ý nghĩa vật chất, mà còn thể hiện rõ thông điệp: Công ty đồng hành cùng người lao động từ những bước khởi đầu.

Nâng cao thu nhập – đòn bẩy quyết định sự gắn bó: Công ty xác định: nếu thu nhập không đủ cạnh tranh, mọi giải pháp khác đều khó bền vững. Do đó, chính sách tiền lương được điều chỉnh theo hướng tăng trưởng liên tục: đơn giá tiền lương tăng hàng năm; thu nhập người lao động tính trên 12 tháng tăng đều qua các năm (năm 2023: 9,8 triệu đồng, năm 2024: 11,3 triệu đồng, năm 2025: 13,2 triệu đồng). Đồng thời, Công ty phát triển sản phẩm mủ RSS – dòng sản phẩm có giá trị cao, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và cải thiện thu nhập.

Bên cạnh đó là hệ thống chính sách bổ trợ: nâng bậc lương, khen thưởng, thưởng từ quỹ phúc lợi các dịp lễ; thưởng vượt sản lượng; hỗ trợ ăn ca; tạo điều kiện tăng thu nhập phụ thông qua mượn bờ lô, hợp thủy trồng cây ngắn ngày….Cách làm này giúp người lao động không chỉ sống được bằng lương, mà còn có cơ hội nâng cao thu nhập một cách chủ động.

Giữ chân bằng sự quan tâm toàn diện và môi trường làm việc nhân văn: Điểm khác biệt cốt lõi của Công ty nằm ở việc không chỉ giữ người bằng thu nhập, mà còn bằng môi trường làm việc và sự gắn kết: tổ chức thường xuyên các hoạt động văn hóa, thể thao; tổ chức tham quan, du lịch trong và ngoài nước; duy trì đối thoại định kỳ; thực hiện tốt dân chủ cơ sở; chi trả lương tháng thứ 13 nhờ hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Ở đây, người lao động không chỉ là “lao động”, mà thực sự là thành viên của một tập thể có sự sẻ chia và tôn trọng.

Hiệu quả thực tiễn và ý nghĩa chiến lược

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, tình trạng biến động lao động tại Công ty đã được kiểm soát hiệu quả. Người lao động yên tâm gắn bó lâu dài, lực lượng sản xuất được duy trì ổn định. Quan trọng hơn, Công ty luôn đảm bảo đủ lao động để tổ chức sản xuất, hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch do Tập đoàn giao, duy trì tăng trưởng ổn định. Điều này cho thấy: Giải quyết tốt bài toán lao động không chỉ là vấn đề nhân sự, mà là đòn bẩy trực tiếp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Công ty đặt người lao động vào vị trí trung tâm, đảm bảo hài hòa giữa thu nhập, điều kiện làm việc và đời sống tinh thần.

 

Từ thực tiễn triển khai tại Công ty Cổ phần Cao su Sa Thầy, có thể rút ra một số kinh nghiệm quan trọng:

Thứ nhất, cần nhìn nhận vấn đề lao động không chỉ là chi phí, mà là khoản đầu tư chiến lược.

Thứ hai, các giải pháp phải mang tính đồng bộ, dài hạn, không thể chỉ xử lý tình thế.

Thứ ba, phải đặt người lao động vào vị trí trung tâm, đảm bảo hài hòa giữa thu nhập, điều kiện làm việc và đời sống tinh thần.

Trên cơ sở đó, ngành cao su chúng ta cần: nghiên cứu ban hành các cơ chế, chính sách mang tính khung để hỗ trợ các đơn vị trong thu hút và giữ chân lao động; có chính sách đặc thù đối với lao động trực tiếp khai thác mủ; tăng cường đầu tư khoa học kỹ thuật nhằm giảm cường độ lao động; cho phép các đơn vị linh hoạt hơn trong chính sách tiền lương và phúc lợi.

Có thể khẳng định, với cách tiếp cận đúng hướng, giải pháp đồng bộ và sự quyết tâm của Ban lãnh đạo, Công ty Cổ phần Cao su Sa Thầy đã từng bước giải quyết hiệu quả bài toán lao động – một trong những thách thức lớn nhất của ngành hiện nay. Thực tiễn cho thấy: khi người lao động được quan tâm đúng mức, họ sẽ gắn bó; khi họ gắn bó, doanh nghiệp sẽ phát triển bền vững.

Đây không chỉ là vấn đề của riêng Cao su Sa Thầy, mà hoàn toàn có thể trở thành kinh nghiệm tham khảo có giá trị cho các Công ty trong nghành giai đoạn hiện nay.

 VŨ ĐĂNG ĐOÀN (Công ty CP Cao su Sa Thầy)